سالن کوچه پست

نه برف نه باران نه گرما و نه تاریکی شب نمی تواند پیک های تندرو را از حرکت بازدارد .

در تاریخ کهن ، ایرانیان یکی از مهمترین بنیانگذاران نظام پستی که دارای سازماندهی رسمی به نام دیوان برید یا چاپار بود ، محسوب می شدند . در حقیقت تمامی امور ارتباطی ایران زمین در آن زمان بوسیله دیوان برید تامین می شد . مجریان و اداره کنند گان این دیوان در زمینه های مختلف شغلی ، مانند رده های سردبیر ، چاپار سوار ، پیاده و غیره انجام وظیفه می کردند .
« در لغت نامه دهخدا آنجا که از چاپار نام برده ، چنین آمده است : چاپار یک کلمه ترکی است که مترادف تازنده از مصدر چاپماخ به معنی تازیدن بوده و در فارسی به معنای پیک یا برید ، پست ، قاصد ، نامه بر مصطلح گردیده است » .

بنا به روایت تاریخ ، ایرانیان نخستین ملتی بودند که اقدام به تاسیس چاپار خانه ای منظم کردند ، ایرانیان این تشکیلات اداری را از زمان های بسیار دور بنیانگذاری و سازماندهی کرده اند . در تمامی اسناد ابداع پست را به ایرانیان نسبت داده اند . از جمله در نوشته های تاریخی جهان باستان که سابقه تاسیس چاپارخانه را در ایران به زمان هخامنشی و سابقه ایجاد آن را به داریوش اول نسبت داده اند و معتقدند که بنیان گذار چاپار « پست » در جهان داریوش اول است .

یکی از مشهورترین و حساس ترین تشکیلات اداری هخامنشایان چاپارخانه بود که گروه چابک سواران آن ارتباط دایمی بین مرکز و ایالات ایران را برقرار می کردند و در کوتاه ترین زمان اخبار و گزارش های واصله از گوشه و کنار ممالک را به مرکز و از مرکز به دور ترین نقاط کشور می بردند بنا به تصدیق و تایید اغلب مورخین جهان باستان چون هرودت چاپارخانه های ایران یکی از وسیعترین شبکه های ارتیاطی و منظم ترین ادارات دنیای کهن محسوب می شدند .

تمام مراسلات پستی ایران توسط سیستمی از شبکه های وسیع راهداری ، که محل رفت و آمد پیک های سواره و پیاده بود انجام میشد . تمامی راه ها بسیار عالی و از لحاظ درجه بندی در سطح بالایی قرار داشت ، چنانچه بدون راه های سهل العبور و دستگاه منظم چاپار خانه ، امکان ارتباط منظم مرکز با سایر نقاط امکان پذیر نبود .

بر اساس نوشته های گزنفون و هردوت ، تاسیس و ایجاد چاپارخانه توسط ایرانیان انجام شده است ، ایرانیان دارای شبکه منظم چاپار و پیک بود و این شبکه در دوره اشکانیان و ساسانیان به شیوه ای منظم درآمد .

داریوش پادشاه بزرگ هخامنشیان چابک سواران دولتی را تربیت کرده بود که نوشته های دولتی را ایستگاه به ایستگاه برده به چاپار بعدی برسانند . این پادشاه ایرانی جمله معروفی دارد که می گوید : ” نه برف نه باران نه گرما و نه تاریکی شب نمی تواند پیک های تندرو را از حرکت بازدارد ” امروزه این جمله در سر در ساختمان اداره پست نیویورک به چشم می خورد .

این تشکیلات بیشتر در خدمت فرمانرواها و دستورات دولتی بود و در واقع وظیفه پنهان و ثانی آنها خبرگیری و خبرچینی بود . با روی کار آمدن صوفیه در ایران و استقرار حکومت فراگیر مرکزی بنا به ضرورت اداره پست به طور منظم و مرتب با نام چاپار انجام وظیفه می کرد . با روی کار آمدن سلسله قاجاریه و تاثیرگرفتن از فرهنگ غرب ، فکر تاسیس پست جدید در زمان فتحعلی شاه مطرح شد اما به دلایلی مسکوت گذاشته شد .

در سال 1247 هجری شمسی تمبر پستی در کشور چاپ و رواج گردید ، در سال 1259 هجری شمسی وزارت پست تاسیس شد و در دوره پهلوی با تاسیس راههای شوسه و وسایل نقلیه مختلف تشکیلات پست توسعه فراوان یافت .

تشکیل اتحادیه جهانی در سال 1253 هجری شمسی « 1875 م » در شهر برن سویس بوجود آمد و دولت ایران نیز در سال 1255 هجری شمسی « 1877 م » به عضویت این اتحادیه درآمد .